Jak sprawdzić stan układu hamulcowego w samochodzie używanym, bez specjalistycznych narzędzi? Jak skontrolować właściwą pracę hamulca ręcznego? Jak sprawdzić stan tarcz i klocków hamulcowych?Sprawdzenie samochodu przed zakupem musi obejmować dokładną weryfikację stanu układu hamulcowego!

Układ hamulcowy to jeden z najważniejszych elementów wyposażenia każdego samochodu. Dzięki niemu samochód może zmniejszyć prędkość, na polecenie kierowcy, albo całkowicie się zatrzymać. Poza tym układ hamulcowy zabezpiecza pojazd przed stoczeniem się w trakcie postoju i dłuższego parkowania. Sprawdzenie pojazdu przed kupnem to najlepszy sposób na uniknięcie konieczności ponoszenia wysokich wydatków na naprawy, zaraz po zakupie. Poza tym kompleksowe sprawdzenie używanego auta, w tym jego układu hamulcowego, pozwala zweryfikować, w jaki sposób poprzedni właściciel dbał o pojazd.

We współczesnych samochodach stosuje się tarczowy układ hamulcowy. Niektórzy producenci samochodów stosują jeszcze hamulce bębnowe, ale już tylko na tylnych osiach małych aut miejskich i rzadziej, na tylnych osiach samochodów dostawczych.
Standardowy, tarczowy układ hamulcowy składa się z następujących elementów:
• Pompy hamulcowej – generuje ona ciśnienie płynu, po naciśnięciu pedału hamulca przez kierowcę;
• Dodatkowego urządzenia, które zwiększa ciśnienie płynu, generowane przez pompę. Dzięki niemu kierowca może delikatnie naciskać pedał hamulca, uzyskując równocześnie pełną siłę hamowania.
• Pedału hamulca;
• Sztywnych przewodów hamulcowych – prowadzą one płyn hamulcowy z pompy hamulcowej w okolice kół. Dla większego bezpieczeństwa, na wypadek wycieku, stosuje się układ dwuobwodowy. Oznacza to, że w razie wycieku nie działa hamulec po jednej stronie na przedniej osi i po przeciwległej stronie na tylnej osi. Działają za to dwa pozostałe.
• Elastycznych przewodów hamulcowych – to giętkie przewody, wykonane z wykorzystaniem gumy, łączą sztywne przewody hamulcowe z zaciskami hamulcowymi. Stosowanie elastycznych przewodów jest konieczne, albowiem w trakcie jazdy koła poruszają się na skutek działania zawieszenia oraz (na przedniej osi) układu kierowniczego.
• Zacisków hamulcowych, montowanych za pomocą jarzma do zwrotnicy koła. W zaciskach pracują tłoczki hamulcowe, które reagują na nacisk płynu hamulcowego, wysuwając się.
• Klocków hamulcowych, montowanych w zaciskach. W jednym zacisku znajdują się dwa klocki. Klocki hamulcowe posiadają stalowe podstawy i powierzchnie robocze. Na skutek nacisku ze strony tłoczków hamulcowych, powierzchnie robocze klocków dociskają do powierzchni roboczej tarczy hamulcowej – od wewnątrz i od zewnątrz.
• Tarcz hamulcowych, montowanych na piastach kół i obracających się wraz z kołami podczas jazdy. Tarcze hamulcowe mają formę jednolitego odlewu, ale mogą być również nawiercane albo nacinane, celem lepszego odprowadzania ciepła. Klocki hamulcowe trą o powierzchnię roboczą tarczy, dzięki czemu dochodzi do hamowania.
• Płynu hamulcowego – nieściśliwiego, odpornego na wysoką temperaturę, nieodpornego na wilgoć, wymagającego wymiany co 2 lata.

Każdy samochód wyposażony jest również w hamulec ręczny, tak zwany awaryjny. W nowoczesnych autach stosuje się hamulec elektroniczny, zamiast standardowej, dużej dźwigni, auto posiada mały przycisk, albo małą dźwigienkę. Hamulec ręczny najczęściej połączony jest linką z mechanizmem na tylnej osi, który niezależnie od działania standardowego układu hamulcowego, pozwala zablokować tylne koła.

We współczesnych samochodach stosuje się cały szereg układów bezpieczeństwa aktywnego. Podstawowy to ABS, czyli układ zapobiegający blokowaniu się kół podczas hamowania. Im młodsze auto, tym więcej systemów na jego pokładzie. Obecnie auta posiadają również układ ESP (zapobiegający wpadnięciu w poślizg podsterowny i nadsterowny) a także układ ASR (zapobiegający poślizgowi kół napędzanych). Producenci samochodów stosują różne nazwy poszczególnych systemów.
Dlaczego o tym piszemy? Dlatego, że aktywne systemy bezpieczeństwa są bezpośrednio związane z układem hamulcowym i modulują jego działanie, sterując przepływem płynu hamulcowego do konkretnych zacisków hamulcowych.

Źródło Freepik.com

Kontrola układu hamulcowego przed zakupem – dlaczego jest to takie ważne?

Układ hamulcowy bezpośrednio odpowiada za bezpieczeństwo – zarówno kierowcy i pasażerów, jak i pozostałych uczestników ruchu drogowego. Trzeba być przygotowanym na to, że po zakupie samochodu używanego, trzeba będzie wymienić płyn hamulcowy, tarcze hamulcowe oraz klocki hamulcowe. Jest mało prawdopodobne, aby poprzedni właściciel samochodu inwestował w pojazd, który chciał sprzedać. Stan układu hamulcowego bardzo wiele mówi o tym, czy poprzedni właściciel dbał o auto. Można się też dowiedzieć, czy samochód nie był eksploatowany przez wielbiciela sportowej jazdy, czy nie był eksploatowany w górach, albo czy długo nie stał bezczynnie. Ważna jest również jakość zastosowanych podzespołów. Najtańsze tarcze i klocki hamulcowe świadczą o tym, że kierowca raczej nie dbał zbytnio o swoje auto. Sprawdzenie układu hamulcowego pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy samochód nie będzie wymagał kosztownych inwestycji w ten, jakże ważny dla bezpieczeństwa, układ. Na przykład w pompę hamulcową, nowe czujniki układów bezpieczeństwa, albo nowe zaciski, albo nowe przewody hamulcowe.

Sprawdzanie układu hamulcowego na postoju

Co można sprawdzić w samochodzie używanym, w trakcie postoju?
• Poziom płynu hamulcowego w zbiorniczku. Zbiorniczek znajduje się pod maską samochodu, najczęściej w pobliżu przedniej szyby. Poziom płynu hamulcowego powinien znajdować się pomiędzy kreskami MIN a MAX, oczywiście, najlepiej, jeśli jest w pobliżu MAX.
• Stan pompy hamulcowej (znajduje się pod zbiorniczkiem) i urządzenia, zwiększającego ciśnienie płynu hamulcowego (przypomina duży, metalowy talerz). Co można sprawdzić? To, czy pompa i urządzenie są suche, czy nie ma na nich śladów wycieków płynu hamulcowego.
• Stan kontrolek na desce rozdzielczej. Kontrolki systemów bezpieczeństwa (ABS, ASR, ESP) powinny zgasnąć kilka sekund po uruchomieniu silnika. Na desce rozdzielczej może wyświetlać się komunikat o niskim poziomie płynu hamulcowego (w autach wyższych klas), a także o osiągnięciu granicznej grubości okładzin ciernych klocków hamulcowych (w autach wyższych klas, w których stosowane są klocki z czujnikami zużycia powierzchni roboczych).
• Poprawność pracy hamulca ręcznego. Auto warto ustawić na pochylonym gruncie, następnie zaciągnąć hamulec ręczny i sprawdzić, czy pojazd się nie stacza. Można również zaciągnąć hamulec na równym terenie i spróbować popchnąć pojazd z tyłu. Jeśli auto się stacza albo daje się przepchnąć pomimo zaciągniętego hamulca – jest on niesprawny, albo zużyty. O zbytnim zużyciu (albo złej regulacji) świadczy również konieczność bardzo silnego zaciągania hamulca ręcznego, aby ten zadziałał.
• Sprawdzenie stanu tarcz hamulcowych i klocków hamulcowych – na tyle, na ile uda się to zobaczyć bez zdejmowania kół (trzeba będzie się położyć na ziemi). Ważna jest grubość okładzin klocków, grubość powierzchni roboczej tarcz hamulcowych, jak również wszelakiego typu naloty na powierzchni tarcz (niebieskawe, czarne), świadczące o ich przegrzewaniu. Na tarczach nie powinno być również żadnych większych rys, ani tym bardziej, pęknięć.
• Sprawdzenie ewentualnych wycieków płynu hamulcowego z zacisków hamulcowych a także z elastycznych przewodów hamulcowych. Wszystkie powinny być suche.
• Kontrola zacisków hamulcowych pod kątem bardzo silnych ataków korozji. Mocno skorodowane zaciski trzeba będzie wymienić. Powierzchowną korozję można bez problemu usunąć mechanicznie.

Źródło Freepik.com

Sprawdzenie układu hamulcowego podczas jazdy

Podstawowa kontrola to oczywiście, sprawdzenie skuteczności hamowania. Nie powinno się rozpędzać samochodu do bardzo dużej prędkości (max 50 km/h), a sam test powinien być przeprowadzony w bezpiecznym miejscu, np. na nieuczęszczanej drodze. Trudno tutaj podawać jakiekolwiek dane – droga hamowania zależna jest od szeregu czynników, które należy wziąć pod uwagę: np. masy samochodu, rodzaju i stanu ogumienia, rodzaju nawierzchni itd. W trakcie hamowania należy zaobserwować skok hamulca – czy nie jest zbyt mały (twardy hamulec – co może świadczyć o zapowietrzeniu), albo czy nie jest zbyt duży (miękki pedał hamulca, trzeba go dociskać z całej siły, co może świadczyć o wyciekach płynu hamulcowego).

O problemach w układzie hamulcowych będą świadczyć takie zjawiska, jak:
• Wszelakiego typu hałasy podczas hamowania, najczęściej metaliczne piski;
• Ściąganie samochodu w jedną stronę podczas hamowania;
• Wibracje podczas hamowania, wyczuwalne na pedale gazu i na kole kierownicy;
• Niska skuteczność hamowania – bardzo długa droga hamowania, pomimo silnego naciskania pedału hamulca;
• Zapalanie się kontrolek ostrzegawczych układu hamulcowego, a także systemów bezpieczeństwa aktywnego.

Źródło freepik.com

Kompleksowe sprawdzanie samochodu przed kupnem – zleć to ekspertom!

Układ hamulcowy to tylko jeden z układów, wchodzących w skład auta, których działanie trzeba dokładnie sprawdzić, przed podjęciem decyzji o zakupie samochodu. Sprawdzenie układu hamulcowego bez narzędzi to pierwszy etap, kwalifikujący auto do przeprowadzenia dalszych czynności sprawdzających, albo zupełnie je dyskwalifikujący.

Dokładne sprawdzenie samochodu przed zakupem może być przeprowadzone przez rzeczoznawców samochodowych z firmy Motocontroler. Firma powstała po to, aby pomóc nabywcom w kupowaniu aut używanych. Motocontroler posiada ekspertów w każdym województwie. Dzięki temu nabywca może zlecić sprawdzenie stanu technicznego auta, znajdującego się w dowolnej części kraju. Kompleksowe sprawdzenie samochodu przed kupnem może obejmować (w zależności od wybranego pakietu) kontrolę działania wszystkich układów auta, sprawdzenie grubości warstwy lakierniczej, sprawdzenie pojazdu komputerem diagnostycznym, przeprowadzenie jazdy próbnej a także badanie auta na stacji diagnostycznej. Osoba zlecająca sprawdzenie samochodu przed zakupem otrzymuje dokładny raport, ze szczegółowymi danymi, minimum kilkadziesiąt zdjęć a także osobistą rekomendację rzeczoznawcy.
Jeśli zamierzasz kupić auto używane – nie ryzykuj! Zleć jego sprawdzenie ekspertom z Motocontroler!